Kaasweetjes

De oorsprong van de naam Kaas

In het Grieks heet kaas, Turos, al sinds Homerus er 1000 jaar voor Christus over schreef. In de verhalen van Homerus gaat het meestal over schapen- en geitenkaas. Homerus beschrijft hoe Odysseus bij de cycloop Polyfemus op bezoek gaat. In de grotwoning van Polyfemus vind hij een compleet boerenbedrijf; hokken voor dieren, melkemmers met de laatste melk er nog in en kaas.

Ons woord boter is ontleend aan het Griekse woord Bouturos. Dit betekent in het Grieks ook boter. Bous betekent koe. Boter maakten zij dus kennelijk van koemelk.Turos betekent dan ook het dikken van de melk.

De Romeinen kenden voor kaas het woord Caseus. Daar zijn de meeste woorden voor kaas van afgeleid : Kaas, Kase, Cheese, Queso (Spaans) en Queijo (Portugees). De kaas die de Romeinen naar onze streken meebrachten was waarschijnlijk een ander product dan de kaas die wij zelf maakten. Kaas van koeienmelk werd namelijk niet of nauwelijks gegeten. De kazen die de Romeinen aten waren van geiten- of schapenmelk gemaakt. Kaassoorten die vermoedelijk gegeten werden zijn vergelijkbaar met feta, chèvre, pecorino romano en ricotta. Het woord Caseus is echter wel de basis geweest voor onze benaming van Kaas.

Het woord fromage is ontstaan uit Caseus Formaticus. Dit betekent kaas geproduceerd in een vorm. In plaats van het woord Caseus (kaas) werd de naam Formaticus meer en meer gebruikt. Dit woord ontwikkelde zicht tot formatge. Hieruit is de Franse naam "Fromage" en de Italiaanse naam "Formaggio" ontstaan.

Kaasweetjes
  • April/mei is de periode van de Nederlandse graskaas. Deze kaas wordt gemaakt van de melk van koeien die na een lange winter voor het eerst weer in de wei lopen en het lentegras eten.
  • Op dit moment wordt nog op ongeveer 300 boerderijen boerenkaas gemaakt
  • Voor 1 kilo kaas is 10 liter melk nodig
  • Nederland produceert meer dan 650 miljoen kilo kaas per jaar en is daarmee de vier na grootste kaasproducent ter wereld. Niet gek voor zo'n klein landje, toch?
  • Nederlanders houden ook van kaas! Gemiddeld wordt er zo'n 17 kilo kaas per persoon per jaar gegeten.
  • Nederland telt ruim 16 miljoen inwoners en 1,5 miljoen melkkoeien
  • In de Noord-Hollandse weiden grazen vooral de zogenaamd Holstein zwartbonte koeien, echte magere melkkoeien die van oorsprong uit Nederland komen
  • Kaas met gaten ontstaat door gasvorming in de kaas onder invloed van specifieke melkzuurbacteriën die ook voor de lekkere smaak en het typische aroma van kaas zorgen
  • Kaas eten beschermt de tanden tegen cariës (tandbederf) . Zowel de eiwitten aanwezig in kaas als calcium zouden hierin een rol spelen. Een stukje kaas na de maaltijd is dus nog niet zo slecht bedacht door de Fransen. Dit mag echter geen reden zijn om extra kaas te gebruiken. Pas het in je voedingspatroon in om te vermijden dat je totale vetinname te hoog wordt en weet dat kaas eten het dagelijkse poetsen van de tanden zeker niet kan vervangen
  • Het vetgehalte van kaas wordt meestal aangeduid met een cijfer en een plusteken: bijvoorbeeld 48+, 30+, 20+. Dat betekent dat het percentage vet aangeduid wordt per 100 g droge stof en niet per 100 g kaas. Kazen tot 20+ zijn mager, kazen van 20+ tot 40+ zijn light
  • De meeste kaas wordt nog steeds op brood gegeten.

 

Spreekwoorden met kaas

  • Ergens (geen) kaas van gegeten hebben  - Ergens (niets) van afweten
  • Een harde man op een stuk weke kaas - Hij lijkt grof, maar heeft een goede inborst
  • Hij laat zich de kaas niet van het brood eten - Opkomen voor iets
  • Dat is kaas voor hem - Precies wat hij wil
  • Aan de geur van de kaas herkent men de geit - afkomst kan je niet verbergen
  • Ergens kaas aan hebben - er maling aan hebben
  • De boter en de kaas te dik gesneden hebben - te veel verteerd hebben

 

Hoe is de scheldnaam "Kaaskoppen" ontstaan?

Toen Napoleon ons land veroverde had hij een groot leger. Deze soldaten werden betaald vanuit Frankrijk. Zij ontvingen 'soldij'. In Nederland werd door het Franse leger belasting geheven om deze soldaten te betalen. De glorietijd van Napoleon bleek niet eeuwig te zijn en toen de zaken slechter gingen werden de Franse soldaten in Nederland niet meer betaald.

Het oog van deze soldaten viel al snel op de boerderijen van het Nederlandse platteland. De boeren konden goed leven van de rijkdommen van het land en vooral in de omgeving Gouda en Bodegraven lagen de schuren vol met goudgele kazen. De Franse soldaten kregen hier ook lucht van en gingen regelmatig op rooftocht. De boeren wilden zich verdedigen maar hadden daar de middelen niet voor.

Totdat de boeren ontdekten dat de kaasvaten meerdere doelen konden dienen. Deze vaten, van oorsprong gedraaid uit wilgenhout, werden eerst alleen gebruikt voor het maken van de kaas.  De boeren kwamen echter op het idee dit kaasvat te gebruiken als helm. De boeren stopten er stro in en een doek om het dragen van zo'n harde kaaskop wat te veraangenamen. Daarnaast bevestigde men er een leren bandje aan voor onder de kin. Soms werden de kaaskoppen nog extra beveiligd met behulp van ijzeren banden. Met een hooivork in de hand en een kaasvat als helm bleken de boeren een geduchte tegenstander en konden ze het plunderen op hun boerderijen een halt toeroepen.

Zo is de scheldnaam 'kaaskoppen' ontstaan. De kaasvaten die de boeren op hun hoofd hadden en de vechtvorken zijn te zien in het Kaasmuseum in Bodegraven.



 
close
pittig mild
Melktype
Bevat uw kaasje rauwe melk?
Is de melksoort biologisch?
Vegatarisch
Is uw kaas vegetarisch?
AOP
Zoeken Aantal resultaten: 87